Onderwijsplannen Prinsjesdag 2015

prinsjesdag-2015Voortzetting op ingeslagen weg PO en VO; veel aandacht naar MBO

Waren het de afgelopen jaren vooral bezuinigingen en hervormingen die op Prinsjesdag gemeld werden – dit jaar komt het kabinet met goed nieuws. Zo komt er vijf miljard euro beschikbaar voor lastenverlichting voor burgers en bedrijven. Maar voorzichtigheid blijft geboden, aldus minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem.
In deze nieuwsbrief presenteren we u de hoofdlijnen uit de onderwijs- en jeugdzorgplannen van het kabinet. We zoomen hierbij met name in op de onderwerpen waar kansen liggen voor de onderwijsadviesbranche en onze coöperatie ONL.

Extra middelen voor het onderwijs

In 2016 komt er €292 miljoen euro beschikbaar uit het Nationaal Onderwijsakkoord (NOA). Dit wordt verdeeld over alle onderwijssectoren. Het primair onderwijs krijgt een investering van €93 miljoen, voor het voortgezet onderwijs komt €53 miljoen beschikbaar en het beroepsonderwijs en volwasseneneducatie krijgen €119 miljoen. Voor arbeidsmarkt- en personeelsbeleid komt er uit het NOA €17 miljoen beschikbaar.

Krimp oorzaak daling middelen in po en vo

Bij het primair en voortgezet onderwijs is in de begroting 2016 ‘een licht dalende trend in uitgaven’ waar te nemen. In totaal gaat het om een daling met €12,8 miljoen euro ten opzichte van 2015. Deze daling wordt veroorzaakt door de afname van het totaal aantal leerlingen. Bij het voortgezet onderwijs gaat het om een daling van €9,1 miljoen euro t.o.v. 2015.

Bedrag per leerling ongewijzigd

Door demografische ontwikkelingen worden er de komende jaren minder leerlingen en studenten verwacht. Dit leidt tot een budgettaire bijstelling in 2016 van in totaal €48 miljoen. Het bedrag dat de rijksoverheid per leerling of student investeert, verandert hier niet door. Wel is er in 2016 €20 miljoen euro minder beschikbaar voor subsidies.

Vereenvoudiging bekostiging in het po en vo

In 2016 wordt een wetsvoorstel voorbereid voor de vereenvoudiging van de bekostiging in het po en vo. Met een vereenvoudigd bekostigingsmodel wordt de opbouw van de lumpsum transparanter. Scholen kunnen hierdoor bijvoorbeeld eenvoudiger hun meerjarige inkomsten ramen.

Meer maatwerk in het onderwijs

Het kabinet wil meer maatwerk in het onderwijs mogelijk maken. Om het beste uit leerlingen te halen wordt gepersonaliseerd leren van de leerling gestimuleerd. Voorbeelden hiervan zijn: leerlingen die met hoge cijfers slagen ontvangen een ‘cum laude’ diploma en het volgen van vakken op verschillende niveaus in het voortgezet onderwijs wordt mogelijk.

Tegengaan van zittenblijven door stimulering zomerscholen

Met de zomerscholen wordt scholen de mogelijkheid geboden om ook buiten de reguliere schooltijden onderwijs aan te bieden. In 2016 zal voor de tweede keer een regeling worden gepubliceerd op basis waarvan scholen in het vo subsidie kunnen aanvragen voor een zomerschool. Daarnaast worden alternatieven voor een zomerschool verkend.

Op basis van de ervaringen met en de effecten van zomerscholen in 2015 en 2016 zal worden bepaald of de middelen die beschikbaar zijn voor de bestrijding van zittenblijven (structureel €9 miljoen) vanaf 2017 worden toegevoegd aan de lumpsum of de prestatiebox.

Pilot Regelluwe Scholen tot 2021 ondersteund

Om de regeldruk voor scholen te verminderen, gaat het kabinet door met het traject ‘Regelluwe Scholen’, dat onderzoekt hoe de administratieve lasten voor scholen kunnen worden beperkt. Binnen de post ‘Opdrachten’ zijn voor dit traject tot 2021 middelen gereserveerd. EDventure is betrokken bij de pilot ‘Regelluwe scholen’ in een monitorende rol. Voor (excellente) scholen die deelnemen aan de pilot wordt wet- en regelgeving ‘buiten werking gesteld’ en het toezicht verminderd.

Nadruk op talentontwikkeling en excellentie

Het kabinet gaat door met de nadruk op talentontwikkeling en excellentie. Zo krijgen leerlingen in het vo (vmbo, havo, vwo) vanaf schooljaar 2015–2016 de vermelding cum laude op hun diploma als ze gemiddeld een 8,0 of hoger halen. Met het oog op talentontwikkeling en het uitdagen van kinderen zal er ook extra aandacht zijn voor het verbeteren van de doorlopende leerlijn van het po naar het vo en van het vo naar het mbo, hbo of wo. EDventure en het consortium Acadin spelen op deze ontwikkeling in met de overname (en) investering in de digitale leeromgeving Acadin waarmee de talentontwikkeling van de 25% best presterende leerlingen mogelijk wordt gemaakt.

Ruimte voor nieuwe onderwijsconcepten

De procedures om scholen op te richten sluiten niet meer aan bij de huidige maatschappelijke ontwikkelingen. Komend jaar wordt er daarom een wetsvoorstel voorbereid waarmee het mogelijk wordt om bijvoorbeeld op basis van vernieuwende, inhoudelijke onderwijsconcepten een school te beginnen.

Nieuwe profielen in het vmbo

De bovenbouw van het vmbo krijgt in 2016 met nieuwe profielen te maken. Vmbo-scholen gaan samen met mbo-instellingen en het bedrijfsleven bekijken welk onderwijsaanbod het beste aansluit bij de wensen uit de regio. Docenten in afdelingsvakken worden bijgeschoold in voor hen nieuwe thema’s uit de nieuwe profielen. Vmbo-scholen gaan met mbo-instellingen en bedrijven aan de slag met de regionale inkleuring van hun onderwijsaanbod. Een wettelijk toelatingsrecht tot het mbo moet gaan voorkomen dat scholen jongeren onterecht aan de poort weigeren. Zowel het vo als het mbo zijn groeimarkten voor EDventure-leden.

Lerarenregister verplicht vanaf 2017

Om de professionele ontwikkeling van de leraren te stimuleren en wettelijk te regelen, wordt in 2016 het wetsvoorstel voor een verplicht lerarenregister verder uitgewerkt. Het streven is dat vanaf 2017 alle leraren in het primair en voortgezet onderwijs en mbo geregistreerd staan. Ook voor schoolleiders in het voortgezet onderwijs komt er een register. Om een goede aansluiting tussen de beroepsregisters en de branche en haar aanbod te bewerkstelligen, is EDventure in gesprek met de Onderwijscoöperatie (Lerarenregister) en het Schoolleidersregister PO.

Verhoging lerarenbeurzen

De versterking van de leraar krijgt veel aandacht in de plannen. Een van de maatregelen is het vergroten van het aantal masterdocenten voor de klas. In de begroting 2016 is het budget voor de lerarenbeurs daarom verhoogd – waardoor nog meer leraren een masteropleiding kunnen gaan volgen. Doelstellingen hierbij zijn het verhogen van het opleidingsniveau van de zittende leraren en het stimuleren van een grotere instroom van nieuwe leraren met een masteropleiding.

23 miljoen extra in prestatiebox PO en VO

Met een lichte stijging van de prestatiebox van €128 miljoen in 2015 naar €151 miljoen in 2016 (t/m 2020) in het po komt meer geld beschikbaar voor scholing in het onderwijs. In het vo stijgt de prestatiebox, zoals vastgelegd in het sectorakkoord VO, naar ruim €201 miljoen. De middelen in de prestatiebox kunnen door scholen onder meer worden aangewend voor onderwijsadvies(diensten).

Subsidie Onderwijsondersteuning Zieke Leerlingen gecontinueerd

Waar op veel subsidies in het onderwijs is gekort, worden de subsidiegelden voor onderwijsondersteuning zieke leerlingen (OZL) gecontinueerd. In de plannen van het kabinet staat de post nu t/m 2020 opgenomen. Dit betekent dat de ondersteuning van zieke leerlingen door consulenten OZL de komende jaren kan worden voortgezet.

Verwachting: btw-vrijstelling voor samenwerkingsverbanden blijft

Sinds 1 augustus 2014, bij de invoering van de Wet passend onderwijs, zijn samenwerkingsverbanden passend onderwijs vrijgesteld van btw-heffing. De verwachting is dat ook na 1 augustus 2016 deze btw-vrijstelling voor samenwerkingsverbanden zal blijven. Vanaf die datum zullen samenwerkingsverbanden waarschijnlijk worden aangemerkt als sociaal-culturele instellingen, waardoor ze een beroep kunnen doen op wettelijke btw-vrijstelling. De vrijstelling geldt voor werkzaamheden die worden verricht in het kader van het ondersteuningsplan. Ook ambulante begeleiding is vrijgesteld van btw.

Nieuws uit plannen ministerie van VWS

Jeugdzorg moet het rooien met compliment

In tegenstelling tot de ouderenzorg en de kinderopvang komt er voor de jeugdzorg niet meer geld beschikbaar. Het budget daalt zoals voorzien. Het in goede banen leiden van ingezette veranderingen in het jeugddomein vraagt in 2016 weer het uiterste van gemeenten en aanbieders. Een forse opgave, zonder reparatiemogelijkheden in de begroting van 2016, maar met de complimenten van de bewindspersonen van VWS aan het adres van iedereen die zo hard werken om goede zorg te blijven bieden aan jeugdigen die dat zo hard nodig hebben.

Lichtpuntje voor lokale jeugdhulp

Er is volgend jaar een meevaller van circa €70 miljoen euro voor de bijdrage in het gemeentefonds. Het Rijk maakt voor 2016 meer geld vrij dan aanvankelijk geraamd, waardoor ook de algemene uitkering van het gemeentefonds toeneemt. Het fonds is voor veel gemeenten de belangrijkste inkomstenbron. Of deze meevaller de kortingsmaatregelen van gemeenten voor jeugdhulpaanbieders lokaal of regionaal kan verlichten, is de vraag. Voegen gemeenten wel de daad bij het VWS-woord: inzet van extra middelen om rust en ruimte voor het verbetering en innovatie van de jeugdzorg echt een injectie te geven?

Alle kinderen in een voorschoolse voorziening

Het kabinet trekt de komende jaren €60 miljoen euro extra uit voor voorschoolse voorzieningen: twee dagdelen opvang voor alle peuters. Dit budget wordt ter beschikking gesteld aan gemeenten. Met deze gelden kunnen gemeenten aanbod verzorgen voor de circa 15% kinderen die nog geen gebruikmaakt van een voorschoolse voorziening. Daarmee wordt ook het belang van stimulatie van talentontwikkeling voor deze leeftijdscategorie kinderen onderstreept. Met welk aanbod ook de nog ontbrekende 15% bereikt kan worden, is een kansrijk adviesterrein voor de onderwijsadviesbranche.

Tot slot …

Ook Onderwijsraad publiceert op Prinsjesdag de Meerjarenagenda

Niet alleen het kabinet maar ook de Onderwijsraad publiceerde vandaag de meerjarenagenda voor de komende vijf jaar. In de agenda staat het thema van ‘een veerkrachtig onderwijsbestel’ centraal. Dit staat volgens de raad voor onderwijs dat zich voldoende kan aanpassen aan veranderende eisen vanuit de samenleving, maar dat ook weerstand kan bieden aan onwenselijke ontwikkelingen en kortstondige hypes. Ook benadrukt de raad het belang van de benodigde rust in het onderwijs.

Een greep uit de adviesonderwerpen 2016 van de Onderwijsraad zijn:

  • Van instelling centraal naar leerling/student centraal
  • De veranderende rol van de gemeente op onderwijsterrein
  • Onderwijs in het digitale tijdperk

Dit laatste onderwerp is ook interessant in het kader van e-learning.

De meerjarenagenda zal de komende tijd per kalenderjaar verder uitgewerkt worden in een werkprogramma. Een eerste Werkprogramma voor 2016 is inmiddels uitgewerkt en opgenomen in het gepubliceerde meerjarenplan.

Bekijk het meerjarenplan van de Onderwijsraad.